Það er eitthvað einstakt við að búa á landi þar sem jörðin undir fótunum er á hreyfingu — þar sem fjallið getur opnað sig hvenær sem er og sent kviku og eld upp í andrúmsloftið. Ísland er þetta land. Og í júní 2026 eru allar vísbendingar frá Veðurstofu Íslands þær að annað eldsumbrot sé nálægt á Reykjanesskaga — svæðið sunnan við höfuðborgarsvæðið þar sem jarðskorpan er á þynnstum.

Hvað er að gerast undir Svartsengi

Samkvæmt nýjustu mælingum Veðurstofu Íslands hafa næstum 26 milljónir rúmmetra af kviku safnast saman undir Svartsengi síðan síðasta eldsumbrot hófst þann 16. júlí 2025. Jörðin heldur áfram að hækka um u.þ.b. 2 sentímetra á mánuði — stöðugur hraði sem gefur til kynna að þrýstingur í kerfinu sé að vaxa.

Veðurstofa Íslands er skýr í framsetningu sinni: “Líklegasta atburðarás er sú að kvikugangi muni breiðast frá Svartsengi að Sundhnúkagígum, sem gæti leitt til eldgoss.” Varahættumat stofnunarinnar gildir til 30. júní 2026.

Við vitum ekki hvenær næsta gos kemur. En við vitum að það kemur. Jörðin segir okkur það í hverri mælingu.

Jarðskjálftahrina í Brennisteinsfjöllum

Til viðbótar við kvikusöfnun undir Svartsengi hefur verið skráð jarðskjálftahrina í Brennisteinsfjöllum frá því í maí 2026. Stærsti skjálftinn mældist M4.5 þann 1. júní 2026 og fannst víða á höfuðborgarsvæðinu. Jarðskjálftahrinin gefur ekki til kynna yfirvofandi gos á þessum stað sérstaklega, en hún er vísbending um aukna jarðfræðilega virkni á skaganum í heild.

Annar skjálfti að stærð M3.8 skráðist sama dag og M3.5 skjálfti 31. maí. Þessir skjálftar, þótt þeir séu ekki sérstaklega stórir, minna okkur á að Reykjanesskaginn er lifandi jarðfræðilegt fyrirbæri.

Grindavík — bærinn sem bíður

Grindavík, bærinn með rúmlega 3.800 íbúa sem var rýmdur í nóvember 2023, er enn lokaður íbúum. Þegar gos hófst í júlí 2025 þurftu íbúar Bláa lónsins og nærliggjandi svæða að flytjast út. Það er hluti af nýjum veruleika íslensks lífs á Reykjanesskaganum — þar sem jarðskorpan klofnar hægt en örugglega.

Í nóvember 2024 var opnað fyrir ferðamenn í bæinn í leiðsögnarferðum. Þar má sjá afleiðingar jarðhræringa — götur sem hafa klofnað, hús sem hafa brotnað og minnispunkta um það hvað náttúran getur gert þegar hún tekur sér völd.

Hvað þetta þýðir fyrir ferðamenn

Yfirvofandi eldsumbrot á Reykjanesskaga er ekki ástæða til að hætta við ferð til Íslands — þvert á móti. Eldsumbrotin á þessum slóðum hafa síðan 2021 verið ein stærsta náttúruattraksíon landsins. Þúsundir ferðamanna hafa farið á staðinn til að horfa á kviku renna.

En öryggi er alltaf í fyrirrúmi. Ferðamenn eru hvattir til að:

  • Fylgjast með opinberum upplýsingum frá Veðurstofu Íslands (vedur.is)
  • Hlusta á leiðbeiningar lögreglu og almannavarnasamtaka
  • Fara aldrei á lokaðar leiðir
  • Hafa samband við leiðsögn ef þeir vilja heimsækja virk gossvæði

Saga eldsumbrota síðan 2021

Frá því í mars 2021 hefur verið gos á Reykjanesskaganum níu sinnum í Sundhnúkagígaröðinni. Þetta er óvenjuleg tíðni í sögulegum samanburði og gefur jarðfræðingum dýrmætar upplýsingar um hegðun skjaldarbólgueldfjalla. Hvert gos er frábrugðið hinum — sum vara í daga, önnur í mánuði. En þráðurinn í gegnum þau öll er sá sami: Reykjanesskaginn er á nýjum jarðfræðilegum kafla.

Algengar spurningar

Er öruggt að ferðast til Íslands núna?

Já. Stærsti hluti Íslands er fullkomlega öruggur. Lokaðar svæðin eru vel skilgreind og lögregla og almannavarnir eru í stöðugu eftirliti.

Hvar get ég fylgst með stöðunni?

Veðurstofa Íslands (vedur.is) gefur reglulegar uppfærslur á íslensku og ensku.

Getur eldsumbrot hafist án fyrirvara?

Varnaðartími í þessari gosröð hefur verið á bilinu 20 mínútur upp í 4 klukkustundir. Stjórnvöld eru í 24/7 eftirliti.

Þessi grein er skrifuð á íslensku fyrir íslenska lesendur. Inside Euro Life fjallar um nýjustu fréttir og sögur frá Íslandi og öðrum Evrópulöndum.